Wanneer we in de gehandicaptenzorg spreken over dagbesteding, dan hebben we het in veel gevallen over de formele definitie ervan; “Het bieden van een zinvolle besteding van de dag, ter vervanging van school en/of werk, voor mensen met een beperking. Het gaat hier om structurele activiteiten onder professionele begeleiding.” Maar als we kijken naar de werkelijke ‘bedoeling’ van dagbesteding, dan hebben we het over zo veel meer. Onze kijk op dagbesteding verandert met de jaren. Maar is daarmee de term ‘dagbesteding’ nog wel zo passend?

Als we terugkijken in de geschiedenis, kunnen we wel concluderen dat onze maatschappelijke waarden aanzienlijk zijn veranderd. Onze kennis, en daarmee onze denkbeelden, over mensen met een verstandelijke beperking kennen gelukkig een veel menselijkere maat. Toen pas in de jaren ’60 de wetenschap over psychologie, gedrag en psychofarmaca in ontwikkeling kwam, heeft ons dit veel inzicht gegeven in het denken en handelen van mensen met een verstandelijke beperking. Waar zij vroeger nog werden afgezonderd van de maatschappij, is er plaats gemaakt voor inclusiviteit. Er wordt steeds meer ontwikkeld vanuit waarden. Iedereen heeft gelijke kansen ongeacht geslacht, leeftijd, talenten en beperkingen.

Doel van Dagbesteding

Dagbesteding wordt gezien als alternatief voor school of werk. En in veel gevallen als middel voor het ontlasten van de professionele zorgverleners en mantelzorgers. Maar hoe kunnen we het werkelijke doel van dagbesteding definiëren? Als we ons losweken van de activiteiten zelf, dan zit het doel van dagbesteding in het bieden van structuur, zingeving en het stellen van doelen. Zoals werk en school dat ook biedt.

Naast leren en ontwikkelen, is de sociale interactie en het bouwen aan een sociaal netwerk een sterke basis voor iedereen. Voor ieder mens is het tenslotte belangrijk om van betekenis te zijn, en onderdeel uit te maken van de maatschappij waarin hij of zij leeft. Door cliënten te laten participeren naar vermogen, en individuele talenten goed te benutten, is de persoonlijke ontwikkeling in veel gevallen vele male groter. Hoe gelimiteerd dat ook kan zijn. Ook wordt de mate van zelfstandigheid en eigen regie – waar mogelijk en gewenst – vergroot. In alle gevallen heeft dit aantoonbaar effect op de kwaliteit van leven en het mentaal welbevinden.

Voldoening, dat is waar het om draait!

Het nieuwe organiseren van dagbesteding

Traditioneel gezien, zijn de activiteiten binnen de dagbesteding op veel plaatsen nog altijd gelijk. Dat komt omdat we gewend zijn om op een fysieke plaats of omgeving vanuit het aanbod te sturen; we bieden houtbewerking aan in een werkplaats, hebben een winkel waar eigen handwerk producten uit het atelier worden verkocht of werken buiten in het groen.

In de dagelijkse praktijk zien we dat veel organisaties graag meer vraag gedreven willen organiseren, maar worstelen met de organisatorische kanteling die hiermee gepaard gaat. Hoe pas je de principes van zelfregie en participatie toe op de organisatie en invulling van dagactiviteiten?

Dat vraagt een ander schaalgrootte van denken. Voor een houdbare organisatie van dagbesteding gaan we uit van het onderscheidend vermogen in de markt en gelijktijdig weten in te spelen op persoonlijke behoeften. Daarom is het niet alleen van belang in te zoomen op individueel niveau, maar vooral ook buiten de contouren van de eigen organisatie te kunnen uitzoomen.

Mede ingegeven door de arbeidsmarktproblematiek en de druk op beschikbare middelen, wordt netwerkzorg steeds belangrijker. Zorgorganisaties worden gedwongen de vraag in gezamenlijkheid te beantwoorden, en niet te blijven navelstaren binnen de eigen muren. Dit geldt niet alleen voor aanbieders onderling waar we al steeds meer versmelting zien ontstaan van zorgdomeinen, maar zeker ook voor andere strategische partners in het speelveld, zoals gemeenten en corporaties voor een integrale benadering op wijk/gemeente niveau.

De toekomst van dagbesteding

Vanuit dit oogpunt kunnen we wel stellen dat maatwerk en lokale context de belangrijkste pijlers zijn in de hervorming van dagbesteding. Juist daarom is er geen pasklare invulling van dit toekomstperspectief te geven. Wel kunnen we aan de hand van de belangrijkste ontwikkelingen enkele significante thema’s benoemen;

Slimme combinaties
Combineren van doelgroepen; verschillende groepen mensen met een diversiteit aan zorg- en hulpvragen maken samen gebruik van één vorm van dagbesteding
Combineren van kwetsbare en niet-kwetsbare burgers; zo wordt meedoen vanzelfsprekend en wordt aan een sterker sociaal netwerk gewerkt
Combineren van doelen; bijvoorbeeld dagbesteding ter ondersteuning van het verenigingsleven of gecombineerd met aanbod van beschut werk
Combineren van locaties; inspelen op wat reeds is. Activiteiten hoeven niet altijd ‘in eigen huis’ plaats te vinden
Organisatorische verschuivingen
Nadrukkelijker inzetten op voorliggende voorzieningen
Zoeken naar nieuwe samenwerkingsvormen, zowel tussen verschillende aanbieders als in combinatie met ondernemers of een gemeente
Actief verbinding zoeken tussen zorg en welzijn
Letterlijk en figuurlijk dichtbij
Dagbesteding wordt dichter bij mensen in de normale leefomgeving geboden
Verbinding maken met de wijk en de bewoners
Vervoerskosten besparen
Vastgoed efficiënt benutten
Uitgaan van de kracht en de competenties van deelnemers
Deelnemers gaan zelf dagbesteding invullen, deelnemers gaan ook steeds vaker zelf de dagbesteding vormgeven
Inzetten op ervaringsdeskundigheid van deelnemers
Ontwikkeling van talenten als doel van de dagbesteding, in plaats van het letterlijk besteden van de dag
Verschillende financieringsbronnen
Door de gemeente, vanuit het Wmo-budget als voorliggende of geïndiceerde maatwerkvoorzieningen, als een experimenteerbudget of vanuit de Participatiewet
Door het Zorgkantoor (Wlz) of de zorgverzekeraar (Zorgverzekeringswet) in de vorm van een persoonsgebonden budget of zorg in natura
Andere alternatieven zoals fondsen, giften, crowdfunding of subsidies (Europees, landelijk, gemeentelijk)
Projecten zijn zelfvoorzienend

Ondersteuning en advies

Wilt u weten wat de ontwikkelingen van dagbesteding betekenen voor uw organisatie? Neem gerust eens vrijblijvend contact op met Esther Adriaansen, 06 – 12576873, of stuur een mail naar: [email protected] Ook kunnen we u met workshops of best practices helpen om uw eigen ideeën verder vorm te geven of innovatief met vernieuwing aan de slag te gaan. Een workshop conceptontwikkeling kan dan helpen. En natuurlijk zorgen we ook voor haalbare en betaalbare plannen in de vorm van een sluitende businesscase.

Blijf op de hoogte! Meld u aan
voor de AAG Nieuwsbrief.

Aanmelden

Deel dit artikel

Wilt u weten wat de ontwikkelingen van Dagbesteding betekenen voor uw organisatie? Neem gerust eens vrijblijvend contact op met mij!

Esther Adriaansen
adviseur
06 12576873

[email protected]

The post De toekomst van dagbesteding in de VG appeared first on AAG.

Door Halvari

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.